Nadzór higieniczny nad warunkami środowiska pracy a także ocena narażenia zawodowego na substancje chemiczne i pyły przemysłowe należą do najważniejszych działań na rzecz ochrony zdrowia pracownika.

Zorientowanie na stężenie substancji szkodliwych dla zdrowia (badania pyłów) w powietrzu a także wielkość wchłoniętych dawek substancji szkodliwych pozwala przewidywać skutki zdrowotne narażenia i tym samym stosować środki zaradcze w celu zmniejszenia ryzyka zawodowego.

Badanie pyłów - dopuszczalne stężenia pyłów w środowisku pracy
Badanie pyłów – dopuszczalne stężenia pyłów w środowisku pracy

Główną drogą wchłaniania substancji chemicznych, w warunkach przemysłowych jest układ oddechowy, dlatego najbardziej wiarygodną metodą oceny narażenia zawodowego na te substancje są pomiary ich stężeń w powietrzu, na stanowisku pracy. Zadanie to jest trudne i wymagające dużych kwalifikacji ze względu na złożoność procesów technologicznych, na znaczną liczbę czynników chemicznych i zmienność stężeń oznaczanych substancji w powietrzu.

Kryteria oceny narażenia zawodowego – wartości dopuszczalne

Wartością odniesienia dla stężenia czynnika chemicznego w powietrzu jest wartość dopuszczalna zwana też normatywem higienicznym. W praktyce są stosowane dwa typy normatywów higienicznych:

  • dotyczące krótszych odcinków czasu, które mają na celu ochronę przed działaniem drażniącym oraz przewlekłym lub nieodwracalnym uszkodzeniem tkanek, na skutek wystąpienia w krótkim okresie wysokich stężeń substancji w warunkach, kiedy stężenie średnie ważone nie przekracza dopuszczalnej wartości dla całej zmiany roboczej,
  • dotyczące całej zmiany roboczej a także całego okresu aktywności zawodowej pracownika.

Trzy typy wartości dopuszczalnych:

Najwyższe dopuszczalne stężenie (NDS) – średnia ważona wartość stężenia, którego oddziaływanie na pracownika, w czasie 8-godzinnego dobowego oraz przeciętnego tygodniowego wymiaru czasu pracy, który jest określony w kodeksie pracy, w okresie jego aktywności zawodowej nie powinna spowodować negatywnych zmian w stanie jego zdrowia w przyszłych pokoleniach.

Najwyższe dopuszczalne stężenie chwilowe (NDSCh) – średnia wartość stężenia, jakie nie powinno spowodować zmian w stanie zdrowia pracownika w sytuacji, gdy nie występuje w środowisku pracy dłużej niż 15 minut a także nie częściej niż 2 razy w czasie zmiany roboczej, w odstępie czasu nie krótszym niż 1 godzina.
Jest to normatyw dodatkowy, uzupełniający dla tych substancji chemicznych, których działanie toksyczne ma charakter przewlekły, ale znane jest również ich działanie ostre.

Najwyższe dopuszczalne stężenie pułapowe (NDSP) – ta wartość stężenia oznacza, że ze względu na zagrożenie zdrowia lub życia pracownika nie może być ona przekroczona w środowisku pracy w żadnym momencie.

NDSP jest dla danej substancji jedynym normatywem i określa się je jako nieprzekraczalny pułap. Dla tego normatywu nie ustala się okresu odniesienia, natomiast interpretacje wyników pomiarów są oparte na próbkach powietrza o krótkim i nie przekraczającym 15 minut czasie pobierania. Najczęściej wartości dla NDSP są ustanawiane dla substancji o działaniu drażniącym, blokującym mechanizm oddychania oraz innych substancji szczególnie niebezpiecznych.

Foto: PixaBay
Konsultacja: http://labtech.net.pl/oferta.htm
0